Sosyal medya platformlarının çocukları uzun süre ekran başında tutan tasarımları ve algoritmaları dünya çapında tepki topluyor. Birçok ülke, bu uygulamalara karşı yaptırımlar uygularken firmalar hakkında açılan davalar sonucu önemli cezalar veriliyor.

ABD'de New Mexico mahkemesi, Meta'yı Facebook ve Instagram üzerinden çocuklar üzerindeki etkileri nedeniyle 942 milyon dolar ceza ödemeye mahkum etti. Bu ceza, daha önce verilen 375 milyon dolarlık cezaya ek olarak 567 milyon dolar artırıldı. Ayrıca Meta'nın çocukların güvenliği için yeni önlemler alması zorunlu kılındı. ABD'deki dört eyalet ise Meta'ya bağımlılık yaratan tasarımlar nedeniyle toplam 1.4 trilyon dolara kadar para cezası talep eden davalar açtı.

Avrupa Komisyonu, TikTok'un sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, bildirimler ve kişiselleştirilmiş öneriler gibi özelliklerinin kullanıcıları uygulamada daha uzun süre tutarak bağımlılık yaratabileceğini belirtti. TikTok, 2023 yılında İrlanda Veri Koruma Komisyonu tarafından çocukların kişisel verilerinin işlenmesi nedeniyle 345 milyon euro ceza aldı. Avrupa Birliği, Temmuz 2026'da TikTok'un çocukları çevrim içi zararlardan yeterince korumadığı iddiasıyla yeni bir soruşturma başlattı.

Rusya'da Telegram ve Google platformlarında yasaklı içerikleri kaldırmadıkları gerekçesiyle toplam 26 milyon ruble (313 bin dolar) ceza aldı. Telegram'a verilen ceza Google'ınkinden daha yüksek oldu.

ABD'deki Oakland kentinde Meta'nın çocukları hedef alan bağımlılık yaratan uygulamaları nedeniyle açılan davanın ilk duruşması öncesinde protestolar düzenlendi. Göstericiler, sosyal medya yasağı ve düzenlemelerin hayata geçirilmesini talep etti.

Bu davaların ortak noktası, sosyal medya platformlarının algoritmaları ve tasarımları ile çocukları bağımlı hale getirmesi. Devletler, çocukların gördüğü içerik kadar platformların tasarım özelliklerine de odaklanıyor. Milyonlarca dolarlık cezalar ve devam eden davalar, sosyal medya şirketleri için yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. Platformların bu özelliklerini çocuklar için değiştirip değiştirmeyeceği davaların sonucuna bağlı olacak.