Meta, sosyal medya platformlarının çocukların ve gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkileri nedeniyle ABD'de önemli bir dava ile karşı karşıya. 29 eyaletin başsavcılarının katıldığı dava, California'daki federal mahkemede görülmeye başladı.

California, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletleri yarınki duruşmada davacı olarak yer alacak. Diğer eyaletlerin duruşma tarihleri daha sonra belirlenecek. Oakland kentinde görülen dava, çocukların sosyal medya platformlarındaki güvenliğiyle ilgili Meta'ya karşı açılan en büyük davalardan biri olarak değerlendiriliyor.

Dava dosyasında Meta, Instagram ve Facebook gibi platformların çatı şirketi olarak gençlerin ruh sağlığını olumsuz etkilediği ve platformları çocukları bağımlı hale getirecek şekilde tasarlamakla suçlanıyor. Ayrıca, 13 yaş altı çocukların verilerinin velilerinin bilgisi dışında toplandığı ve bunun federal hukuk ihlali olduğu belirtiliyor. Meta'nın genç kullanıcıların dikkatini çekmek ve kendi gelirini artırmak amacıyla gelişmiş teknolojiler kullandığı iddia ediliyor.

Eyalet başsavcıları, 1,4 trilyon dolara varabilecek maddi tazminat taleplerinin yanı sıra Meta'nın Facebook ve Instagram platformlarında bazı değişiklikler yapmasını talep ediyor. Bu değişiklikler arasında ebeveyn onayının alınması, dopamin manipülasyonu içeren algoritmaların değiştirilmesi, filtrelerin kaldırılması, otomatik video oynatmanın durdurulması, çoklu hesap oluşturmanın engellenmesi ve kaybolan içeriklerin sonlandırılması yer alıyor.

ABD medyasında yer alan haberlere göre, bu yıl çocuklara zarar verdiği gerekçesiyle iki davayı kaybeden Meta, bu davayı da kaybederse önemli sonuçlarla karşılaşabilir. Şirket, daha önceki süreçlerde 2,4 milyar dolarlık masraf yaptıktan sonra kar kaybı yaşadığını açıklamıştı. Eğer 29 eyaletin açtığı davaları kaybeder ve tazminat ödemek zorunda kalırsa, iflas riski ve eyalet mülkiyeti gündeme gelebilir.

Hukuk Profesörü James Grimmelmann, ABC News'e yaptığı açıklamada, mahkemenin para cezası konusunda geniş takdir yetkisi bulunmasına rağmen 1,4 trilyon dolara yakın bir cezanın verilme ihtimalinin düşük olduğunu belirtti. Grimmelmann, böyle bir cezanın Meta'yı iflasa sürükleyebileceğini ve firmanın eyalet mülkiyeti haline gelebileceğini ancak bunun olasılığının düşük olduğunu ifade etti.

Meta, davaya ilişkin yaptığı açıklamada, delillerin şirketin gençlere destek verdiğini göstereceğini ve iddiaları reddettiğini belirtti. Şirketin California Kuzey Bölge Mahkemesine 6 Temmuz'da yaptığı başvuruda, tüketici haklarına yönelik böyle büyük bir yaptırımın eşi benzeri olmadığını dile getirdiği kaydedildi.

Çocuk güvenliği endişeleri yeniden gündeme geldi. New Mexico'da 7 Ağustos'ta bir yargıç, Meta'nın çocukların ruh sağlığı krizindeki sorumluluğu nedeniyle 567 milyon dolar tazminat ödemesine hükmetti. Meta'nın çatısı altındaki Instagram, Eylül 2024'te genç kullanıcıların platform kullanımını kısıtlayan ve güvenlik önlemleri içeren "Teen Accounts (Genç Hesapları)" uygulamasını hayata geçirmişti.

Ayrıca Instagram, 8 Nisan 2025'te 16 yaş altı kullanıcıların ebeveyn izni olmadan canlı yayın yapamayacağını ve özel mesajlarda otomatik bulanıklaştırma özelliğinin kapatılamayacağını duyurdu.