Berç Yetvart Akdeniz, namıdiğer Horoz Reis, 1926-1978 yılları arasında Büyükada'da yaşamış bir balıkçıydı. Zor hava koşullarında ihtiyaç sahiplerini ana karaya taşıyarak adanın hafızasında yer aldı.
Berç Yetvart Akdeniz, 1926 yılında Büyükada'nın Kumsal mevkiinde doğdu. Babası Artvin'de balıkçılık yapıyordu ve deniz, Akdeniz'in çocukluğundan itibaren hayatının bir parçası oldu. Beş-altı yaşlarındayken babasıyla balığa çıkarken elindeki tahta horoz oyuncağını denize düşürmesi, ilerleyen yıllarda kendisine verilen "Horoz Reis" lakabının kaynağı olarak anlatılır.
Büyükada'nın Kadıyoran bölgesindeki eski Türk mektebini üçüncü sınıfta bırakan Akdeniz, babasının mesleği olan balıkçılığa yöneldi. Kışları balıkçılık yaparken yaz aylarında teknelerin bakım ve onarımıyla ilgilendi. Denizle olan ilişkisi sadece balıkçılıkla sınırlı kalmayıp, tekne kullanımı ve ada ulaşımının önemli bir parçası oldu.
Horoz Reis, adanın hafızasında yalnızca iyi bir balıkçı olarak değil, ihtiyaç sahiplerine yardım eden biri olarak da anıldı. Geçmişte adadan İstanbul ana karasına ulaşmak zor olduğundan, özellikle acil durumlarda deniz koşulları belirleyici oluyordu. Adalar Belediyesi'nin 15 Haziran 2025 tarihli açıklamasına göre, Akdeniz zor hava koşullarında Adalı hastaları teknesiyle ana karaya taşıdı ve bunu karşılık beklemeden yaptı. Bu fedakârlığı, onu adanın hafızasında özel bir yere taşıdı.
Yazar Adil Bali, Horoz Reis'in 1970'lerde hastaların ana karadaki hastanelere ulaşmasında oynadığı önemli role dikkat çekti. Baliye göre, Akdeniz'in deniz bilgisi ve tekne kullanma becerisi, onu cankurtaran benzeri bir işlev görmeye yöneltti. Ancak kaç kişiye yardım ettiği veya hayat kurtardığına dair kesin bir veri bulunmamaktadır.
Horoz Reis'in yaşamına dair bilgiler resmi kayıtlardan çok, onu tanıyanların anlattığı sözlü tarih ve anılardan oluşur. Adil Bali'nin 2020'de yayımlanan "Horoz Reis: Efsane Reis'in Büyükada Yılları" adlı kitabı, bu anlatıları yazılı hale getirmiştir. Akdeniz 1978 yılında vefat etmiş, Büyükada'da bir sokağa adına verilerek anısı yaşatılmaktadır.
Horoz Reis'in hikayesi, yalnızca bir balıkçının biyografisi değil; denizin ulaşım, dayanışma ve acil yardım aracı olarak önemini yansıtan bir anlatıdır. Kamu görevlisi veya sağlık çalışanı olmayan Akdeniz, deniz bilgisi ve tekneyle ihtiyaç anında başkalarının hayatını kolaylaştırması nedeniyle Büyükada'nın sözlü tarihinde özel bir yer edinmiştir.
Kaynak
Haber Merkezi
2
okunma